Ostatni taki stadion

HPIM1462.JPG
Takiego zdjęcia nie udało nam się zrobić – bieżnię zakryto przed zbliżającymi się zawodami hippicznymi, fot. Johannes Scherman, Wikipedia

Czy rzeczywiście ostatni? Z pewnością coś w tym jest i obstawiam, że to fakt, póki co. Można też olimpijski stadion w Sztokholmie nazwać romantycznym i unikatowym, i tu już ryzyka pomyłki nie ma.

Kiedy Międzynarodowy Komitet Olimpijski w 1909 r. przyznawał miastu organizację igrzysk, stadion owszem był, ale nie na miarę takiej okazji.
Rozebrano go więc i w trzy lata, na tym samym terenie, postawiono nowy. Wtedy był na obrzeżach, dziś to śródmieście; ze stacji metra T-Centralen to tylko dwa przystanki, albo fajny spacer; cały czas prosto, ceglaną wieżę zegarową stadionu widać z daleka.

IMG_6083
Jedna z dwóch wież stadionu, zwieńczona blankami i widoczna z centralnego Stureplan

Sztokholmskie Letnie Igrzyska Olimpijskie 1912, piąte w nowożytnej historii, oceniane są jako do tamtej pory najlepiej zorganizowane. Po raz pierwszy otwarto je uroczystą ceremonią, a do pomiaru czasu po raz pierwszy zastosowano elektroniczne urządzenia. Zmieniono również zasady niektórych dyscyplin, by usprawnić przebieg zawodów, miejmy nadzieję, że z wyprzedzeniem.


Olympic_opening_ceremony_1912
Sztokholm, 5 maja 1912, uroczysta inauguracja Olimpiady. W swojej obecnej wersji nie ma już stadion górnej trybuny między wieżami. Fot. Wikimedia Commons 

Wśród uczestników zdecydowanie przeważali mężczyźni, kobiety stanowiły niewiele ponad 2 procent olimpijskiego grona, było ich aż 57. Podobno jak na tamte czasy to sporo i fakt został szeroko odnotowany.


IMG_6101
Fragment trybun i liczne ozdobne filary

Na trybunach zasiadło 25 tysięcy osób, by oglądać zmagania sportowców z 28 państw; od europejskich (a wśród nich np. Królestwa Czech, Cesarstwa Niemieckiego, Królestwa Serbii) aż po kraje bardzo dalekie jak Australia czy Japonia.

Klasyfikację medalową największą ilością złota wygrała (już wtedy) reprezentacja USA, Szwecja zdobyła najwięcej medali i zajęła drugie miejsce, trzecie przypadło Wielkiej Brytanii.  I tu nasuwa się pytanie – a jak poszło Polsce? – Ale przecież był to dopiero rok 1912… Kilku Polaków brało udział w zawodach; w barwach Austrii i Rosji, zakończyli jednak występy bez medali.

IMG_6111
Jedna z dwóch pamiątkowych tablic z nazwiskami medalistów z 1912

Co ciekawe, równocześnie z igrzyskami sportowymi, odbywał się w Sztokholmie Olimpijski (sic!) Konkurs Sztuki i Literatury, w którym przyznawano nagrody w dziedzinie architektury, literatury, muzyki, malarstwa i rzeźbiarstwa. Trochę szkoda, że  te dyscypliny nie przetrwały…


IMG_6090
Brama maratońska – oczywiście z myślą o wbiegających na stadion maratończykach – wbiegają nią do dziś…

I tak, płynnie przechodzimy do sztuk właśnie, a ściślej – do architektury, by wyjaśnić zaproponowane wcześniej określenie „romantyczny”. Początek XX w. to w szwedzkiej architekturze styl zwany narodowym romantyzmem. Czerpano garściami z wzorców wyznaczanych przez konstrukcje zamków i twierdz z okresu Wazów. A więc dużo nieotynkowanej cegły, surowego kamienia, liczne filary, łuki, blanki wieńczące wieże, typowe dla średniowiecznych fortec.

IMG_6105
Zejście z trybun

Szwedzki architekt stadionu, Torben Grut, zainspirowany murami obronnymi miasta Visby na Gotlandii, ten nieco ciężki styl zastosował jednak tylko w projekcie bryły obiektu, jego wnętrze ma już lżejszy charakter, liczne smukłe drewniane filary budują prawie renesansowy nastrój, a miękkie linie trybun nawiązują do stadionów antycznych. Niestety nie wszystkie ich rzędy są zadaszone; pogoda odgrywa tu nadal ważną rolę. Z drugiej jednak strony – nad sportowcami też nie ma dachu…

IMG_6128
Ten miedziany baldachim osłania trybunę honorową, czyli Króla i jego gości

Unikatowość sztokholmskiej areny polega na tym, że jest najstarszym na świecie stadionem olimpijskim, który ciągle jest aktywny – służy sportowcom i widzom. Mało tego, tu padło najwięcej rekordów świata w lekkoatletyce – aż 83.


IMG_6097
Stadion ma dwie wieże zegarowe, to ta dalej od ulicy, za to widoczna z trybun tyłem do niej odwróconych

W swoje 100-lecie przeszedł stadion renowację i jest jak nowy, zmniejszono liczbę miejsc do 14 tysięcy i nadano mu status pomnika kultury – to podobno również w odpowiedzi na zapędy piłkarzy, by zlikwidować bieżnię. Mecze piłki nożnej lokalnych klubów odbywają się tu regularnie, jak i turnieje lekkoatletyczne. Tu kończy się rozdaniem medali doroczny sztokholmski maraton, a w najbliższych dniach (13-16 czerwca 2019) odbędą się międzynarodowe zawody hippiczne.

Przygotowania do nich i nagromadzony ciężki sprzęt utrudniły nam nieco plener zdjęciowy, ale z drugiej strony dobrze też zobaczyć, że stadion żyje.


IMG_6087
Dyskretna tablica informuje o bieżących wydarzeniach

Obiekt od państwa przejęły władze Sztokholmu i jest ogólnodostępny; między imprezami można tu sobie przyjść, pospacerować, pofotografować (wchodząc którymś z bocznych wejść – główne otwierane są tylko podczas zawodów czy koncertów). Tu znajdziesz godziny otwarcia.


I jeszcze kilka zdjęć w pokazie slajdów:

Pokaz slajdów wymaga JavaScript.

Jak się tu dostać:

Spacerem:
Od stacji metra T-Centralen idziemy do ulicy Kungsgatan i kierujemy się na północ.
Idziemy cały czas prosto do skrzyżowania zwanego Stureplan.
Tu Kungsgatan przechodzi płynnie w ulicę Sturegatan, a z niej już widać wieżę stadionu.

Metrem:
Tunnelbana kierunek Mörby Centrum, stacja: Stadion, wyjście: Stadion

Autobusem:
Z centralnego placu Hötorget autobus linii 75 pod sam stadion albo autobus linii 1 do Karlavägen, tu wysiadamy na przystanku pod nazwą Humlegården i przed nami krótki spacer ku wieży stadionu.

A kto chce poczuć atmosferę weterana przy pełnych trybunach, oto lista imprez w najbliższym czasie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: