Po Sztokholmie spacer z Ingmarem Bergmanem


571px-Hedvig_Eleonora_kyrka_December_2012_(perspective)
Kościół Jadwigi Eleonory (Hedvig Eleonora kyrka) stoi zaraz obok placu Östermalmstorg i wyjścia z tej stacji metra. Pastorem tutaj był ojciec Ingmara Bergmana. Fot. Arild Vågen, Wikipedia 

Kultowy reżyser urodził się w Uppsali w 1918, ale jeszcze tego samego roku rodzina przeprowadziła się do Sztokholmu. Jest tu wiele adresów, z którymi Ingmar był związany; albo tam mieszkał, albo występowały w jego filmach, lub też związane są z nimi tematycznie – tak jak kościół im. Jadwigi Eleonory – to rodzinna parafia Bergmanów, gdzie ojciec reżysera był pastorem.

Vis a vis kościoła, przy ulicy Storgatan, stoi budynek, w którym mieści się pastorat. Tam mieszkali państwo Bergman.


640px-Storgatan_2008
Budynek pastoratu, ten ozdobiony flagą Szwedzkiego Kościoła,  przy ul. Storgatan 7. Fot. Holger Ellgaard, Wikipedia 

Szkoła, do której chodził Ingmar była szkolą wyznaniową o profilu praktycznym, z dużym wymiarem godzin przeznaczonych na prace ręczne. Akurat w latach, na które przypada edukacja młodego Bergmana szkoła kilkakrotnie zmieniała siedzibę, by w końcu zadomowić się na dobre pod adresem Kommendörsgatan 13. Ingmar miał więc nie więcej niż pięć minut drogi z domu do szkoły.

Dziś budynek jest własnością Republiki Francuskiej i mieści się w nim Ambasada Francji.


640px-Flundran_10
Dawna „Palmgrenska samskolan”. Fot. l99pema, Wikipedia

Kolejny etap nauki to Wyższa Szkoła Sztokholmska – jak wtedy zwano tutejszy Uniwersytet. Dziś jego nowoczesne zabudowania zajmują spory teren za miastem, ale w latach 1937 – 1940 uczelnia mieściła się przy Kungstensgatan 45. Z domu obok kościoła to jakieś dwadzieścia minut spacerem. Tu zaczął się Ingmar na poważnie interesować i zajmować reżyserią, działając w kółku teatralnym.


640px-Stockholms_högskola_2018_02
Dawny budynek uniwersytecki przy ul. Kungstensgatan 45. Dziś mieści się tu Uniwersytet Ludowy (Folkuniversitetet), czyli placówka, gdzie można uczęszczać na różne kursy. Fot. l99pema, Wikipedia 

W pobliżu uczelni, przy Holländargatan 32 – 34, miał swoja siedzibę Teatr Studencki.  Tu w latach 40´ Ingmar Bergman stawiał swoje pierwsze kroki jako reżyser, koncentrując się głównie na inscenizacjach dzieł Strindberga. Z niektórymi kolegami z tych czasów współpracował potem przez całe życie. Dziś budynek wchodzi w skład zabudowań Wyższej Szkoły Handlowej


640px-Kårhuset,_Holländargatan_02
Budynek powstał w połowie lat 30´i był zapleczem socjalnym i kulturalnym dla ówczesnego Uniwersytetu. Fot.i99pema, Wikipedia 

Pierwszym miejscem, gdzie pracował jako dyplomowany reżyser, czując się gotowym do samodzielnego prowadzenia teatru była sala teatralna w kościelnej aranżacji, mieszcząca się na Starym Mieście w budynku o nazwie Dwór Mistrza Olofa (Mäster Olofsgården).


600px-Svartmangatan_6_portal_070329
Budynek zwany Mäster Olofsgården na Starym Mieście przy ul. Svartmangatan 6. Wzniesiony w XV w, dziś ma charakter kulturalny – odbywają się tu kursy, spotkania, odczyty i inne ogólnodostępne imprezy. Fot. Mats Halldin, Wikipedia

Mając 22 lata Bergman był tymczasowo zatrudniony nawet jako asystent reżysera w Operze Królewskiej.


640px-Operan_Stockholm
Budynek Królewskiej Opery (Kungliga operan). Fot. Tage Olsin, Wikipedia

W latach 1941 – 42, a więc jako 23-latek, prowadził własny teatr amatorski w Domu Kultury Medborgarhuset stojącym przy Medborgarplatsen w dzielnicy Södermalm.


640px-Forsgrenska_Medborgarhuset_Södermalm_Stockholm_2005-08-11
Ten nowocześnie wyglądający budynek powstał w 1939 r. Fot. Jordgubbe, Wikipedia

W tym czasie częściowo opuścił stare centrum miasta by zamieszkać w nowo wybudowanej architekturze. W wieku 23 lat ożenił się po raz pierwszy –  z choreografką Elsą Fisher. Po ślubie zamieszkali w dwupokojowym mieszkaniu w dzielnicy Abrahamsberg.


640px-Abrahamsberg_2011
Dzielnica Abrahamsberg, jej przeważająca część powstała na przełomie lat 1930-45. Fot. Holger Ellgaard, Wikipedia

Marzył mu się jednak film… I w końcu dostał się do gniazda szwedzkiego przemysłu filmowego – Filmstaden (Miasto filmu) –  mieszczącego się poza centrum, w dzielnicy Solna – Rösunda,


638px-SF_Journalen_1940
Tak wyglądały wrota do szwedzkiego Hollywood w roku 1940. Fot. Wikipedia

Początkowo zatrudniano go jako asystenta innych reżyserów, z czasem powstały tu jego najwcześniejsze filmy. Jeszcze nie te najgłośniejsze, ale wystarczająco interesujące by został zauważony. W latach 1944 – 51 nie ma go w Sztokholmie – dostał posadę szefa teatru w Halsingborgu, potem Goeteborgu i w Malmö.

Wrócił w 1951 i jako reżyser zadebiutował na narodowej scenie Królewskiego Teatru Dramatycznego Dramaten. W ten, czy inny sposób pozostanie z tą sceną związany do końca, czasami nawet jako dyrektor całej instytucji – co przypłaci zdrowiem.


640px-Inside_the_Royal_Dramatic_Theatre_Stockholm
Duża scena Królewskiego Teatru Dramatycznego. Fot. Stefan Schäfer, Wikipedia

Wraz z rozwojem i możliwościami telewizji, było coraz więcej Bergmana także i tam.


640px-Sveriges_Television,_2
Siedziba Szwedzkiej TV mieści się przy Oxenstiernsgatan 34, to bardzo blisko placu Karlaplan, gdzie długie lata mieszkał Bergman pod nr. 10. Fot. Holger Ellgaard, Wikipedia 

Jednym z budynków, gdzie Bergman mieszkał długo jest ten przy Karlaplan 10. Pod tym adresem, choć kamienicy już nie ma, mieszkał sam August Strinberg, i być może to nie przypadek, że zafascynowany Strindbergiem Bergman, miał swój dom właśnie tu. Poza tym Karlaplan leży blisko siedziby Szwedzkiego Radia i Telewizji i niedaleko Teatru Dramaten – miejsc, z którymi Bergman mocno był związany.


640px-Nyastrindbergshuset
Karlaplan 10, czyli tzw. „nowy dom Strindberga”. Fot. Ankara, Wikipedia

Ingmar Bergman ostatnie lata swojego życia spędził na wyspie Fårö, leżącej tuż obok Gotlandii. Miał tam dom położony nad wodą, wśród surowej przyrody. W tej scenerii nakręcił kilka swoich filmów: „Persona”, „Jak w zwierciadle”, „Hańba”, „Namiętności” i „Sceny z życia małżeńskiego”.


640px-Langhammar-Faaroe-rauk1
Fårö. Fot. Karl Brodowsky, Wikipedia

Spoczął na lokalnym cmentarzu, gdzie wcześniej została pochowana jego ostatnia, piąta żona, Ingrid z domu von Rosen, która zmarła dwanaście lat wcześniej.

Na Fårö mieści się Centrum Bergmana (Bergmancenter).


640px-Ingmar_Bergman_Grab
Grób Ingrid i Ingmara Bergmanów, Fårö. Fot. Schorle, Wikimedia Commons

Tymczasem Sztokholm zatrzymał artystę w pamięci poprzez ścisłe go związanie z najważniejszą sceną. Tuż obok Teatru Dramaten jest mały skwer imienia Ingmara Bergmana, a z jednej ze stron zamyka go uliczka, która też nosi jego imię.


364px-Skravelberget_Större_14
Odcinkowi dłuższej ulicy biegnący przy teatrze zmieniono nazwę na Ingmar Bergmans gata a obok teatru jest mały skwer jego imienia. Fot. l99pema, Wikipedia

Wizerunek Ingmara Bergmana zdobi banknot o nominale 200 kr.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: