Wszystkich Świętych po szwedzku


Święto ma swoje korzenie w VIII w. i początkowo łączono je nastaniem chłodów, ciemności, w których palone światło miało być przewodnikiem. Z czasem stało się świętem kościelnym, obchodzonym w postaci mszalnych obrzędów poświęconych cierpieniom i ofierze tych, którzy wyniesieni na ołtarze, zostali świętymi.


img_9386.jpeg


W Szwecji pierwsze zapisy związane z Dniem Wszystkich Świętych pochodzą z 1198 r. i można je znaleźć w Kalendrium z Vallentuny,  zbiorze średniowiecznych pergaminów, który nadawał mu jednak znaczenie nieco drugorzędne, na pierwszy plan wysuwając Boże Narodzenie, Wielkanoc i Zielone Świątki. Do wagi Święta wśród społeczeństwa przyczyniały się natomiast liczne wówczas w Szwecji bractwa, zakładane pod patronatem różnych świętych i dziękczynna potrzeba oddania wspólnej adoracji.


alla_helgons_dag_hedemora_kyrka_2015_06.jpg
Ceremonia z okazji Dnia Wszystkich Świętych kościele w Hedmora, fot. Calle Eklund, Wikipedia

Podczas średniowiecza i później, Dzień Wszystkich Świętych miał swoją stałą datę, 1 listopada. W 1772 ustalono jednak, że będzie to pierwsza niedziela tego miesiąca. Zaduszki pominięto.

Reforma kalendarza dni świątecznych przeprowadzona w 1953, ustanowiła obchody Dnia Wszystkich Świętych w sobotę wypadającą między 30 października a 6 listopada.

W 2002 wrócił do kalendarza Dzień Zaduszny (Alla själars dag), jest nim niedziela następująca po Dniu Wszystkich Świętych (Alla helgons dag).

Tak więc w Szwecji obchodzi się te dwa świąteczne dni w weekend. A jak się to odbywa?


1200px-meditationslunden_2009b.jpg
Chwila zadumy na cmentarzu Skogskyrkogården. W dali światla głównej części cmentarza, na pierwszym planie grupa medytująca w świetle pochodni. Fot. Holger Ellgaard, Flickr

Kościoły odprawiają okazjonalne nabożeństwa, organizują koncerty, zapraszają na kawę i słodkie bułeczki. Program publikowany jest na stronach internetowych parafii.

Zwyczaj odwiedzania grobów bliskich i palenia tam świateł jest nie jest w Szwecji nowy, ale robiono to w Nowy Rok. Od połowy lat 40´ XX w. zaczęto przenosić tę tradycję na Dzień Wszystkich Świętych. Dziś jest to naturalny i oczywisty rytuał tego dnia także i tutaj.


skc3a4rmavbild-2019-10-31-kl.-20.33.55-e1572550891443.jpeg
Facebook, fanpage parafii Jadwigi Eleonory i fragment tygodniowego programu nabożeństw z okazji Dnia Wszystkich Świętych – „Czas Wszystkich Świętych – czas na pamięć, wyciszenie i spokój”

Oprócz dużych miejskich cmentarzy, które zwykle leżą poza centrum, prawie każdy kościół ma tu mniejszy lub większy cmentarz parafialny. W Sztokholmie jest mnóstwo okazji by je zobaczyć i odwiedzić. Niektóre nagrobki są bardzo stare, inne powstały całkiem niedawno. Każdy cmentarz ma również Minneslund – Gaj pamięci – to miejsce, gdzie spoczywają prochy.


img_15191.jpeg
Cmentarz miejski wokół kościoła Adolfa Fredrika w centrum Sztokholmu, „Minneslund” to Gaj Pamięci, tu spoczywają prochy zmarłych.

Najczęściej jest to wydzielony kawałek trawnika i zaaranżowane obok miejsce gdzie można złożyć kwiaty, zapalić znicz, przysiąść na chwilę i pokontemplować rzeźbę, czy małą fontannę tam ustawioną. Nie wiadomo, gdzie dokładnie spoczywają prochy właśnie naszych bliskich, parafia umieszcza je w ziemi bez świadków, ale wiadomo, że gdzieś tu…


Allhelgonadagen
Jeden z małych, centralnych sztokholmskich cmentarzy w Dniu Wszystkich Świętych, fot. Blondinrikard Fröberg, Flickr

Czy Szwedzi licznie odwiedzają groby swych bliskich? – Tak, choć nie aż tak masowo jak np. w Polsce. Cmentarze w Dniu Wszystkich Świętych są pełne ludzi i pełne światła. Wygląda to jednak trochę inaczej. Wybór świateł jest nie tylko ubogi, ale wręcz ograniczony do góra dwóch modeli – oba białe, bez żadnych ozdób (zaprezentowane tu w zdjęciu tytułowym).


IMG_9381
Przy wielu nagrobkach zamocowana jest na stałe latarenka, do której wstawiamy świeczkę.

Groby są często małe, nie da się ich tak udekorować jak w Polsce, poza tym skandynawska powściągliwość estetyczna dochodzi tu do głosu – jeden znicz i jedna ozdoba wystarczą.


img_4619.jpeg
Takie ozdoby kupić można na straganach z kwiatami, cena od 100 do 200 kr (10 – 20 €).

Nie ma kwiatów z plastiku – są małe wianuszki z iglastych gałązek bądź innych sezonowych roślin. Większą wagę przykłada się tu do duchowej sfery tego Święta.


img_9376-scaled-2560-e1572549551527-scaled-2560-e1572559368358-scaled-2560.jpeg
Rodzinny grób może wyglądać i tak – aniołek świadczy, że ktoś pamięta – pewnie będzie i znicz…

 

Jedna myśl na temat “Wszystkich Świętych po szwedzku

Dodaj własny

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: